Krótkodźwigniowe techniki manipulacyjne

Krótkodźwignowe technki manipulacyjne
Na czym polega technika manipulacji stawu kręgosłupa ?
Kręgi połączone są dwoma rodzajami stawów – międzytrzonowym (czyli krążkiem stawowym) oraz międzywyrostkowym. Manipulacje wykonuje się głównie (w przypadku technik krótkodźwigniowych tylko) na stawach międzywyrostkowych. Zabieg HVLA mówiąc w przenośni „przekracza” specyficzną dla każdego stawu barierę, którą wcześniej zbudował terapeuta.

Tworzenie bariery manipulacyjnej polega na wprowadzaniu określonej liczby komponent ruchowych, które stopniowo zmniejszają ruchomość stawu i wywołują specyficzny rodzaj napięcia, który ostatecznie zostaje rozprężony poprzez impuls końcowy.

Należy zaznaczyć, iż techniki manipulacyjne nie mają na celu przekraczania fizjologicznego zakresu ruchomości, gdyż powodowałoby to mniejsze lub większe uszkodzenia włókien torebki stawowej, a nawet więzadeł, a to powodowałoby silne dolegliwości bólowe przy samym zabiegu oraz pozabiegowo. Podrażnienie pozabiegowe wiąże się z niewłaściwie wykonanym zabiegiem pod względem technicznym, jak i błędnie podjętej decyzji o wykonaniu manipulacji na danym stawie.
Istnieje kilka hipotez podejmujących zagadnienie wpływu technik HVLA. Poniżej przedstawiono kilka najpopularniejszych:
▪ uwolnienie zablokowanego pomiędzy powierzchniami stawowymi fałdu błony maziowej lub meniskoidu
▪ odruchowe obniżenie napięcia / reaktywności mięśni powiązanych neurologicznie z poddawanym zabiegowi stawem
▪ zerwanie łącznotkankowych zlepień / adhezji wewnątrzstawowych
▪ przesunięcie nastawiające zablokowaną w nieprawidłowej pozycji powierzchnię stawową (kręg)
▪ odruchowe obniżenie pobudliwości nocyceptywnej
Efekt „kliku” tłumaczy się obecnie procesem kawitacji (odseparowania powierzchni stawowych), gdzie nagłe zmniejszenie ciśnienia śródstawowego powoduje, iż rozpuszczone w płynie stawowym gazy zostają uwolnione w przestrzeń stawową w postaci bąbelków. Zmniejszenie ciśnienia śródstawowego wywołane jest rozciągnięciem torebki stawowej. Zjawisko kawitacji powoduje, iż krzywa siły-przemieszczenia ulega zmianie, powodując zwiększenie ruchomości stawu. Uwolnione z płynu stawowego gazy zajmują około 15% całkowitej przestrzeni stawowej, a 80% z nich to dwutlenek węgla.

Zjawisko kawitacji powoduje, iż uwolnione gazy ponownie ulegają procesowi rozpuszczenia w płynie stawowym, co zajmuje przeciętnie 25-30 minut. W tym czasie uzyskanie ponownego kliku (charakterystycznego dla manipulacji) jest niemożliwe.

Wydaje się, iż istnieją przynajmniej 2 mechanizmy działania HVLA. Wewnątrzstawowe efekty mechaniczne manipulacji wydają się całkowicie niezależne od zachodzących efektów neurofizjologicznych, jak na przykład odruchowe zmniejszenie napięcia mięśni określonego skklerotomu / miotomu. Współczesne badania wskazują, iż zjawisko kawitacji jest potrzebne dla uzyskania separacji powierzchni stawowych, lecz nie dla efektu neurofizjologicznego, a więc brak „kliku” nie oznacza, iż zabieg manipulacji był nieudany.